Bước sang giai đoạn chuẩn bị cho năm 2026, rất nhiều doanh nghiệp bắt đầu xây dựng kế hoạch kinh doanh, tài chính và nhân sự. Tuy nhiên, theo các khảo sát và thực tế tư vấn doanh nghiệp, có tới 60% doanh nghiệp lập kế hoạch dựa trên cảm tính, kinh nghiệm cá nhân hoặc “ước chừng” từ năm trước – thay vì dựa trên dữ liệu, kịch bản và phân tích chiến lược bài bản.
Câu hỏi đặt ra là: Doanh nghiệp của bạn đang lập kế hoạch 2026 theo dữ liệu hay theo cảm giác?
Kế hoạch theo cảm tính – “căn bệnh” phổ biến của doanh nghiệp Việt
Không ít lãnh đạo tin rằng:
-
“Tôi làm ngành này 10–20 năm rồi, tôi hiểu thị trường.”
-
“Năm ngoái tăng trưởng 15%, năm nay chắc cũng tương đương.”
-
“Cứ giữ nguyên bộ máy, có vấn đề thì xử lý sau.”
Những suy nghĩ này nghe có vẻ hợp lý, nhưng lại rất nguy hiểm trong bối cảnh bất định: thị trường biến động nhanh, hành vi khách hàng thay đổi, chi phí leo thang và cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Khi lập kế hoạch theo cảm tính, doanh nghiệp thường rơi vào các tình trạng:
-
Mục tiêu tăng trưởng không dựa trên năng lực thực tế
-
Phân bổ ngân sách dàn trải, thiếu trọng tâm
-
Nhân sự quá tải hoặc dư thừa cục bộ
-
Bị động khi thị trường đảo chiều
Vì sao lập kế hoạch 2026 càng không thể “ước chừng”?
Năm 2026 được dự báo là giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ của nhiều ngành. Các yếu tố tác động đồng thời gồm:
-
Áp lực chi phí vận hành, lãi suất và dòng tiền
-
Chuyển dịch hành vi tiêu dùng sang số hóa sâu hơn
-
Ứng dụng AI, tự động hóa khiến mô hình kinh doanh thay đổi
-
Cạnh tranh không chỉ trong ngành, mà từ các mô hình thay thế
Trong bối cảnh này, một kế hoạch thiếu dữ liệu chẳng khác nào lái xe trong sương mù: có thể đi tiếp, nhưng rủi ro va chạm là rất lớn.
Doanh nghiệp lập kế hoạch bài bản đang làm khác điều gì?
Những doanh nghiệp chuẩn bị tốt cho 2026 thường không hỏi:
“Năm sau chúng ta muốn tăng bao nhiêu %?”
Mà họ hỏi:
-
Năng lực cốt lõi hiện tại của doanh nghiệp là gì?
-
Đâu là mảng tạo giá trị cao nhất, đâu là điểm nghẽn cần xử lý?
-
Nếu thị trường xấu / trung bình / thuận lợi, kịch bản nào phù hợp?
-
Hệ thống quản trị hiện tại có đủ sức “gánh” mục tiêu mới không?
Từ đó, kế hoạch 2026 không chỉ là con số doanh thu, mà là bức tranh tổng thể về chiến lược – tổ chức – tài chính – con người.
4 dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp của bạn đang lập kế hoạch theo cảm tính
Hãy tự kiểm tra nhanh:
-
Mục tiêu được đưa ra trước, phân tích đi sau
→ Số liệu được “điều chỉnh” để khớp với mong muốn của lãnh đạo. -
Không có kịch bản xấu nhất
→ Kế hoạch chỉ đúng nếu mọi thứ diễn ra thuận lợi. -
Ngân sách năm sau = năm trước + một tỷ lệ %
→ Không dựa trên hiệu quả từng mảng hoạt động. -
Không gắn kế hoạch với hệ thống quản trị
→ Có mục tiêu nhưng không có công cụ theo dõi và đo lường.
Nếu bạn thấy doanh nghiệp mình có từ 2 dấu hiệu trở lên, rất có thể bạn đang nằm trong “60%” nói trên.
Lập kế hoạch 2026 không phải để “dự đoán đúng”, mà để “chủ động”
Một kế hoạch tốt không giúp doanh nghiệp tránh được mọi biến động, nhưng giúp:
-
Phản ứng nhanh khi thị trường thay đổi
-
Ra quyết định dựa trên dữ liệu, không dựa vào cảm xúc
-
Phân bổ nguồn lực đúng chỗ, đúng thời điểm
-
Giảm rủi ro và tối ưu cơ hội tăng trưởng
Quan trọng hơn, kế hoạch là công cụ để lãnh đạo điều hành, không phải bản báo cáo để “cho có”.
Giải pháp chuẩn bị kế hoạch 2026 bài bản cho doanh nghiệp
Để lập kế hoạch 2026 hiệu quả, doanh nghiệp cần bắt đầu từ việc nâng cao năng lực quản trị tài chính của đội ngũ lãnh đạo và quản lý.
Khóa học Quản trị Tài chính Doanh nghiệp tại iEIT được thiết kế nhằm giúp nhà quản lý:
-
Lập kế hoạch và ngân sách dựa trên dữ liệu tài chính
-
Quản trị dòng tiền và kiểm soát chi phí hiệu quả
-
Nhận diện sớm rủi ro trong quá trình triển khai kế hoạch
-
Ra quyết định tài chính vững vàng và có cơ sở
👉 Tìm hiểu chi tiết và đăng ký tại: