Cuối năm là giai đoạn doanh nghiệp tập trung quyết toán, tổng hợp sổ sách và chuẩn bị báo cáo tài chính. Đây cũng là thời điểm cơ quan thuế tăng cường rà soát, hậu kiểm và thanh tra thuế. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp bị truy thu và xử phạt từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng không phải vì gian lận, mà do những sai sót thuế tưởng chừng rất nhỏ.
Dưới đây là 5 sai sót về thuế phổ biến nhất vào cuối năm mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để tránh rủi ro pháp lý và tài chính.
1. KÊ KHAI THUẾ KHÔNG ĐÚNG KỲ, KHÔNG ĐỒNG NHẤT SỐ LIỆU
Một trong những lỗi thường gặp nhất là:
-
Kê khai hóa đơn đầu vào – đầu ra không đúng kỳ
-
Số liệu thuế GTGT không khớp với sổ kế toán
-
Điều chỉnh nhiều lần nhưng không giải trình đầy đủ
Sai sót này thường xuất phát từ việc:
-
Dồn việc kê khai vào cuối năm
-
Thiếu quy trình kiểm soát chéo giữa kế toán thuế và kế toán tổng hợp
Hệ quả: Doanh nghiệp dễ bị ấn định thuế, truy thu và phạt chậm nộp.
Tham khảo khoá học quản trị tài chính doanh nghiệp TẠI ĐÂY
2. CHI PHÍ KHÔNG ĐỦ ĐIỀU KIỆN VẪN ĐƯA VÀO KHẤU TRỪ THUẾ
Cuối năm, nhiều doanh nghiệp cố gắng “hợp thức hóa chi phí” để giảm thuế TNDN, dẫn đến các lỗi như:
-
Chi phí không có hóa đơn hợp pháp
-
Hóa đơn trên 20 triệu nhưng không thanh toán không dùng tiền mặt
-
Chi phí không phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh
Khi thanh tra, các khoản chi này sẽ bị loại khỏi chi phí hợp lệ, làm tăng thu nhập chịu thuế và kéo theo tiền phạt.
3. SAI SÓT THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN CUỐI NĂM
Thuế TNCN là “điểm nóng” trong quyết toán cuối năm, đặc biệt với doanh nghiệp có:
-
Nhiều lao động thời vụ, cộng tác viên
-
Thưởng, phúc lợi, hỗ trợ cuối năm
Các lỗi phổ biến gồm:
-
Không khấu trừ thuế đúng quy định
-
Nhầm lẫn giữa thu nhập chịu thuế và không chịu thuế
-
Không quyết toán thuế TNCN cho người lao động đủ điều kiện ủy quyền
Hệ quả: Doanh nghiệp bị truy thu và phạt do khai sai, thiếu thuế TNCN.
4. KHÔNG ĐỐI SOÁT HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ TRƯỚC KHI QUYẾT TOÁN
Nhiều doanh nghiệp chỉ phát hiện sai sót khi:
-
Cơ quan thuế thanh tra
-
Hoặc đến thời điểm quyết toán mới rà soát hồ sơ
Các vấn đề thường gặp:
-
Hóa đơn sai thông tin nhưng chưa điều chỉnh
-
Hóa đơn đầu vào từ đơn vị rủi ro cao
-
Thiếu hợp đồng, biên bản nghiệm thu, thanh lý
Việc thiếu hồ sơ chứng minh khiến doanh nghiệp bất lợi khi giải trình và dễ bị xử phạt.
5. CHẬM NỘP TỜ KHAI, CHẬM NỘP THUẾ CUỐI NĂM
Áp lực công việc cuối năm khiến nhiều doanh nghiệp:
-
Nộp chậm tờ khai thuế
-
Chậm nộp tiền thuế phát sinh
Theo quy định, chỉ cần chậm 1 ngày cũng có thể:
-
Bị phạt hành chính
-
Tính tiền chậm nộp theo ngày
Tổng mức phạt và tiền chậm nộp có thể lên tới hàng trăm triệu đồng nếu kéo dài.
DOANH NGHIỆP CẦN LÀM GÌ ĐỂ GIẢM RỦI RO THUẾ CUỐI NĂM?
Để tránh các sai sót trên, doanh nghiệp nên:
-
Rà soát sổ sách, hóa đơn trước thời điểm quyết toán
-
Đối chiếu số liệu thuế – kế toán – ngân hàng
-
Cập nhật kịp thời các quy định thuế mới
-
Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ về thuế
Đặc biệt, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị tài chính – thuế, thay vì chỉ xử lý tình huống khi bị thanh tra.
Các sai sót về thuế cuối năm thường không xuất phát từ chủ ý vi phạm, mà do thiếu hệ thống quản trị và kiểm soát thuế bài bản. Việc chủ động nhận diện rủi ro và chuẩn hóa quy trình sẽ giúp doanh nghiệp:
-
Tránh bị truy thu, xử phạt
-
Bảo vệ uy tín và dòng tiền
-
Nâng cao năng lực quản trị bền vững
Doanh nghiệp cần trang bị kiến thức quản trị tài chính – thuế bài bản để hạn chế rủi ro và chủ động trước các đợt thanh tra, quyết toán cuối năm. Tham khảo khoá học quản trị tài chính doanh nghiệp TẠI ĐÂY