Trong hơn một thập kỷ qua, Lean đã trở thành “từ khóa quen thuộc” trong quản trị vận hành. Không ít doanh nghiệp tuyên bố đã triển khai Lean, áp dụng 5S, Kaizen, cải tiến quy trình… nhưng kết quả mang lại lại không như kỳ vọng: năng suất không cải thiện rõ rệt, chi phí vẫn cao, nhân sự mệt mỏi và thay đổi khó duy trì.
Vậy vấn đề nằm ở đâu? Do Lean không phù hợp, hay do doanh nghiệp đang “làm Lean” sai cách?
“LÀM LEAN” KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI QUẢN TRỊ LEAN
Sai lầm phổ biến nhất của nhiều doanh nghiệp là đồng nhất Lean với một tập hợp công cụ. Lean bị giản lược thành:
-
Dọn dẹp nhà xưởng theo 5S
-
Chuẩn hóa biểu mẫu, quy trình
-
Tổ chức vài buổi Kaizen cải tiến nhỏ lẻ
Trong khi trên thực tế, Làm Lean trước hết là một hệ tư duy quản trị, không phải một dự án cải tiến ngắn hạn.
Khi Lean chỉ dừng ở cấp độ công cụ, doanh nghiệp:
-
Cải tiến từng phần nhưng không tạo ra thay đổi hệ thống
-
Dễ “đứt gãy” khi có biến động nhân sự
-
Không gắn Lean với chiến lược và mục tiêu dài hạn
SAI LẦM 1: TRIỂN KHAI LEAN NHƯ MỘT DỰ ÁN, KHÔNG PHẢI HỆ THỐNG
Nhiều doanh nghiệp triển khai Lean theo cách:
“Làm Lean trong 6 tháng – 1 năm để cải thiện năng suất”
Cách tiếp cận này khiến Lean trở thành một chiến dịch, thay vì một hệ thống quản trị vận hành lâu dài.
Hệ quả:
-
Lean kết thúc khi dự án kết thúc
-
Nhân sự quay lại thói quen cũ
-
Doanh nghiệp không xây dựng được năng lực cải tiến nội tại
Lean đúng nghĩa cần được thiết kế như một hệ thống quản trị toàn diện, gắn với chiến lược, cơ cấu tổ chức và KPI vận hành.
Tham khảo chương trình đào tạo hệ thống quản trị tinh gọn toàn diện Lean 4.0 TẠI ĐÂY
SAI LẦM 2: LEAN BỊ ĐẨY XUỐNG CẤP TRIỂN KHAI, LÃNH ĐẠO ĐỨNG NGOÀI
Một nghịch lý phổ biến là:
-
Nhân viên, quản lý trung gian “làm Lean”
-
Lãnh đạo cấp cao không thay đổi tư duy và cách ra quyết định
Trong khi đó, Lean đòi hỏi:
-
Lãnh đạo hiểu và dẫn dắt tư duy tinh gọn
-
Quyết định dựa trên dữ liệu và dòng giá trị
-
Tập trung tối ưu toàn hệ thống, không tối ưu cục bộ
Nếu lãnh đạo vẫn quản trị theo tư duy cũ, làm Lean sẽ chỉ là phong trào bên dưới, không đủ lực để tạo đột phá.
SAI LẦM 3: TỐI ƯU CỤC BỘ, THIẾU GÓC NHÌN TOÀN CHUỖI GIÁ TRỊ
Nhiều doanh nghiệp áp dụng Lean theo từng phòng ban:
-
Sản xuất tối ưu sản lượng
-
Kho tối ưu tồn kho
-
Kế toán tối ưu chi phí
Nhưng không nhìn Lean dưới góc độ toàn chuỗi giá trị (Value Stream).
Hệ quả là:
-
Bộ phận này “tốt lên” nhưng bộ phận khác bị nghẽn
-
Tối ưu cục bộ làm giảm hiệu quả tổng thể
-
Xung đột mục tiêu giữa các phòng ban
Lean hiệu quả đòi hỏi thiết kế lại dòng giá trị từ đầu đến cuối, thay vì cải tiến rời rạc.
Tham khảo chương trình đào tạo hệ thống quản trị tinh gọn toàn diện Lean 4.0 TẠI ĐÂY
SAI LẦM 4: THIẾU HỆ THỐNG ĐO LƯỜNG & DỮ LIỆU VẬN HÀNH
Trong bối cảnh hiện nay, Lean không thể tách rời dữ liệu và công nghệ. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp:
-
Đánh giá Lean bằng cảm tính
-
Không có hệ thống KPI vận hành rõ ràng
-
Thiếu dữ liệu thời gian thực để ra quyết định
Điều này khiến Lean:
-
Khó đo lường hiệu quả thực sự
-
Không duy trì được cải tiến liên tục
-
Phụ thuộc vào con người thay vì hệ thống
Đây chính là lý do Lean 4.0 ra đời.
LEAN 4.0 – TỪ TINH GỌN CÔNG CỤ ĐẾN HỆ THỐNG QUẢN TRỊ TOÀN DIỆN
Lean 4.0 là bước phát triển mới, kết hợp:
-
Tư duy Lean truyền thống
-
Hệ thống quản trị hiện đại
-
Công nghệ số và dữ liệu vận hành
Thay vì hỏi: “Chúng ta cải tiến công đoạn nào?”
Lean 4.0 đặt câu hỏi:
“Làm thế nào để thiết kế một hệ thống quản trị tinh gọn, minh bạch và có khả năng tự cải tiến?”
Doanh nghiệp áp dụng Lean 4.0 tập trung vào:
-
Quản trị dựa trên dòng giá trị
-
Ra quyết định dựa trên dữ liệu
-
Chuẩn hóa nhưng linh hoạt
-
Xây dựng năng lực cải tiến bền vững
VẤN ĐỀ KHÔNG NẰM Ở LEAN, MÀ Ở TƯ DUY QUẢN TRỊ
Việc nhiều doanh nghiệp “làm Lean” nhưng vẫn kém hiệu quả không phải vì Lean lỗi thời, mà vì:
-
Lean bị hiểu sai
-
Lean bị triển khai sai vai trò
-
Lean không được đặt trong một hệ thống quản trị tổng thể
Chỉ khi Lean được tiếp cận như một triết lý quản trị hiện đại – Lean 4.0, doanh nghiệp mới có thể tạo ra hiệu quả thực chất và bền vững. Doanh nghiệp muốn xây dựng hệ thống quản trị tinh gọn toàn diện theo Lean 4.0, phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số, cần một cách tiếp cận bài bản từ tư duy đến triển khai thực tế. Tham khảo chương trình đào tạo hệ thống quản trị tinh gọn toàn diện Lean 4.0 TẠI ĐÂY