Trong quản trị doanh nghiệp, các quyết định về đầu tư, phân bổ nguồn lực, kiểm soát chi phí hay mở rộng kinh doanh đều gắn liền với những vấn đề tài chính. Một quyết định có thể tạo ra cơ hội tăng trưởng, nhưng cũng có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với áp lực dòng tiền, rủi ro vốn và những tổn thất nếu không được đánh giá đầy đủ.
Đối với các nhà lãnh đạo và quản lý cấp cao (C-Level), hiểu biết về tài chính không chỉ là yêu cầu dành riêng cho bộ phận kế toán hay tài chính. Đây còn là năng lực quan trọng giúp người quản lý nhìn nhận sức khỏe doanh nghiệp, đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Vậy nhà quản lý không có nền tảng chuyên môn về tài chính – kế toán cần trang bị những kiến thức và kỹ năng nào? Làm thế nào để chuyển những con số trên báo cáo tài chính thành cơ sở cho các quyết định quản trị?
1. Vì sao C-Level và nhà quản lý không chuyên cần hiểu về tài chính doanh nghiệp?
Nhà quản lý không nhất thiết phải trực tiếp thực hiện các nghiệp vụ kế toán, lập báo cáo hay xử lý những công việc chuyên môn của phòng tài chính. Tuy nhiên, họ cần hiểu được ý nghĩa của các thông tin tài chính để đánh giá tình hình doanh nghiệp và xác định tác động của mỗi quyết định đến kết quả kinh doanh.
Năng lực tài chính giúp nhà quản lý giải quyết một số bài toán quan trọng:
Đánh giá đúng tình hình tài chính doanh nghiệp
Doanh thu tăng không đồng nghĩa với lợi nhuận tăng, và lợi nhuận trên báo cáo cũng không đồng nghĩa với doanh nghiệp đang có đủ tiền để duy trì hoạt động.
Thông qua việc đọc và phân tích báo cáo tài chính, nhà quản lý có thể hiểu rõ hơn về cơ cấu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, lợi nhuận và khả năng thanh toán. Đây là cơ sở để nhận diện những điểm mạnh, hạn chế và rủi ro trong hoạt động kinh doanh.
Kiểm soát dòng tiền và sử dụng nguồn lực hiệu quả
Dòng tiền ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động và thực hiện các kế hoạch kinh doanh. Doanh nghiệp có thể đạt kết quả kinh doanh tích cực nhưng vẫn gặp khó khăn nếu dòng tiền không được quản lý phù hợp.
Hiểu về tài chính giúp nhà quản lý đánh giá nhu cầu vốn lưu động, kiểm soát công nợ, hàng tồn kho và cân đối nguồn lực cho các hoạt động ưu tiên.
Đưa ra quyết định đầu tư có cơ sở
Khi xem xét một dự án đầu tư hoặc kế hoạch mở rộng kinh doanh, nhà quản lý cần đánh giá không chỉ tiềm năng doanh thu mà còn cả chi phí, dòng tiền, thời gian hoàn vốn và mức độ rủi ro.
Những công cụ phân tích tài chính giúp quá trình ra quyết định có cơ sở định lượng rõ ràng hơn, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm hoặc cảm tính.
Chủ động nhận diện và kiểm soát rủi ro
Các vấn đề về thuế, nguồn vốn, công nợ, chi phí và giao dịch với đối tác đều có thể ảnh hưởng đến tình hình tài chính doanh nghiệp.
Nền tảng kiến thức tài chính giúp người quản lý hiểu rõ hơn những rủi ro có thể phát sinh, xác định nội dung cần kiểm soát và phối hợp hiệu quả với bộ phận chuyên môn.
2. Khung năng lực tài chính dành cho nhà quản lý không chuyên
Để sử dụng thông tin tài chính trong quản trị, nhà quản lý cần từng bước phát triển năng lực từ việc đọc hiểu báo cáo đến phân tích, dự báo và ra quyết định chiến lược.
Có thể tiếp cận quá trình này qua hai cấp độ: xây dựng nền tảng quản trị tài chính và phát triển tư duy tài chính chiến lược.
3. Học phần Cơ bản: Xây dựng nền tảng quản trị tài chính
Học phần Cơ bản tập trung trang bị kiến thức và công cụ cần thiết để nhà quản lý hiểu, đánh giá và kiểm soát tình hình tài chính doanh nghiệp.
Các nội dung trọng tâm bao gồm:
Tổng quan tài chính doanh nghiệp và hệ thống báo cáo tài chính
Hiểu vai trò của tài chính trong hoạt động doanh nghiệp, cấu trúc hệ thống báo cáo tài chính và cách đọc những thông tin quan trọng trên báo cáo.
Phân tích các chỉ số tài chính
Tìm hiểu cách phân tích cơ cấu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và lợi nhuận; qua đó đánh giá hiệu quả hoạt động và tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Quản trị dòng tiền và vốn lưu động
Nắm bắt phương pháp quản trị dòng tiền, dự toán vốn lưu động, quản lý công nợ và hàng tồn kho nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Pháp luật trong tài chính doanh nghiệp
Tìm hiểu những quy định pháp luật liên quan đến tài chính doanh nghiệp và trách nhiệm pháp lý trong quản lý tài chính.
Kiểm soát chi phí và quản trị ngân sách
Tiếp cận các phương pháp kiểm soát chi phí, dự báo, lập ngân sách và sử dụng ngân sách để hỗ trợ quá trình điều hành.
Vận hành vốn và quản trị rủi ro
Tìm hiểu cách vận hành vốn, xây dựng chiến lược vốn, nhận diện rủi ro tài chính và tăng cường kiểm soát nội bộ.
Sau học phần này, người học có nền tảng để đọc hiểu thông tin tài chính, nhận diện những vấn đề cần quan tâm và sử dụng các chỉ số tài chính trong quá trình quản lý hoạt động doanh nghiệp.
4. Học phần Nâng cao: Phát triển tư duy tài chính chiến lược
Nếu học phần Cơ bản giúp nhà quản lý hiểu và kiểm soát tình hình tài chính, học phần Nâng cao tập trung phát triển khả năng phân tích, dự báo và sử dụng công cụ tài chính trong các quyết định chiến lược.
Các nội dung chuyên sâu bao gồm:
Chiến lược tài chính và quản trị giá trị doanh nghiệp
Tìm hiểu cách xây dựng chiến lược tài chính, quản trị giá trị doanh nghiệp và thiết lập hệ thống chỉ số quản trị phục vụ quá trình điều hành.
Dự báo tài chính và Stress Testing
Tiếp cận phương pháp dự báo tài chính nâng cao, xây dựng các kịch bản và kiểm tra sức chịu đựng tài chính (Stress Testing) để đánh giá khả năng ứng phó trước những biến động.
Quản trị thuế và tối ưu tài chính sau thuế
Tìm hiểu cách quản trị thuế, kiểm soát rủi ro thuế và xem xét các phương án tối ưu tài chính sau thuế trên cơ sở tuân thủ pháp luật.
Quản trị rủi ro tài chính và pháp lý
Nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro tài chính, pháp lý cũng như những rủi ro phát sinh trong giao dịch với đối tác.
Thẩm định dự án đầu tư
Sử dụng các công cụ như NPV, IRR, thời gian hoàn vốn và phân tích rủi ro để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của dự án đầu tư.
Định giá doanh nghiệp
Tiếp cận các phương pháp định giá doanh nghiệp phổ biến như DCF, P/E và EV/EBITDA, phục vụ hoạt động đánh giá giá trị và các quyết định liên quan đến doanh nghiệp.
Ứng dụng Data – AI trong quản trị tài chính
Tìm hiểu cách ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong phân tích thông tin, dự báo tài chính và xây dựng báo cáo quản trị, hỗ trợ quá trình ra quyết định.
Học phần Nâng cao hướng đến việc giúp nhà quản lý không chỉ hiểu tình hình tài chính hiện tại mà còn có khả năng đánh giá các phương án, dự báo biến động và xem xét tác động tài chính của những quyết định dài hạn.
5. Chương trình Quản trị Tài chính Doanh nghiệp tại iEIT – Trường Đại học Ngoại thương
Nhằm hỗ trợ đội ngũ lãnh đạo và nhà quản lý nâng cao năng lực tài chính, Viện Đào tạo và Tư vấn doanh nghiệp – Trường Đại học Ngoại thương (iEIT) triển khai chương trình Quản trị Tài chính Doanh nghiệp với hai học phần Cơ bản và Nâng cao.
Chương trình được xây dựng theo lộ trình từ kiến thức nền tảng đến các công cụ phân tích và phương pháp ra quyết định tài chính chuyên sâu.
Người học có thể tiếp cận các nội dung phù hợp với nhu cầu quản trị của mình, từ đọc hiểu báo cáo tài chính, kiểm soát dòng tiền, quản lý ngân sách đến thẩm định đầu tư, định giá doanh nghiệp và ứng dụng Data – AI trong phân tích tài chính.
Đây là chương trình phù hợp với:
- Chủ doanh nghiệp, thành viên Ban Giám đốc và đội ngũ C-Level.
- Giám đốc chức năng, trưởng và phó phòng ban.
- Nhà quản lý chịu trách nhiệm về ngân sách, chi phí và hiệu quả hoạt động.
- Người làm công tác quản lý muốn nâng cao kiến thức tài chính nhưng chưa có nền tảng chuyên sâu về kế toán – tài chính.
Tìm hiểu chương trình và lộ trình học
Thông tin chi tiết về chương trình Quản trị Tài chính Doanh nghiệp tại iEIT được cập nhật tại:
Website: https://ieit.vn/khoa-hoc-quan-tri-tai-chinh-doanh-nghiep/
Anh/Chị quan tâm có thể để lại thông tin hoặc liên hệ iEIT để được tư vấn về nội dung hai học phần và lộ trình học phù hợp với nhu cầu quản trị.