Mô hình phân tích chuỗi giá trị của Michael Porter

Với sự cạnh tranh ngày càng tăng về giá cả cạnh tranh, sản phẩm đặc biệt và lòng trung thành của khách hàng, doanh nghiệp phải liên tục đánh giá giá trị mà họ tạo ra. Một trong những công cụ có giá trị nhất, phân tích chuỗi giá trị sẽ cung cấp cho doanh nghiệp một lợi thế so với đối thủ cạnh tranh.

1. Chuỗi giá trị là gì?

Phân tích chuỗi giá trị (VCA) của Michael Porter là một quá trình trong đó một công ty xác định các hoạt động chính và hoạt động hỗ trợ của mình để tăng giá trị cho sản phẩm cuối cùng và sau đó phân tích các hoạt động này để giảm chi phí hoặc tăng sự khác biệt.

Chuỗi giá trị đại diện cho các hoạt động nội bộ mà một công ty tham gia khi chuyển đổi đầu vào thành đầu ra.

2. Hiểu về công cụ phân tích chuỗi giá trị

Phân tích chuỗi giá trị là một công cụ chiến lược được sử dụng để phân tích các hoạt động nội bộ của công ty. Mục tiêu của nó là nhận ra, hoạt động nào có giá trị nhất (nghĩa là nguồn lợi thế chi phí hoặc lợi thế khác biệt) cho công ty và hoạt động nào có thể được cải thiện để mang lại lợi thế cạnh tranh. Nói cách khác, bằng cách xem xét các hoạt động nội bộ, phân tích cho thấy lợi thế hoặc bất lợi cạnh tranh của một công ty. Công ty cạnh tranh thông qua lợi thế khác biệt sẽ cố gắng thực hiện các hoạt động của mình tốt hơn so với các đối thủ sẽ làm. Nếu nó cạnh tranh thông qua lợi thế chi phí, nó sẽ cố gắng thực hiện các hoạt động nội bộ với chi phí thấp hơn so với các đối thủ sẽ làm. Khi một công ty có khả năng sản xuất hàng hóa với chi phí thấp hơn giá thị trường hoặc để cung cấp các sản phẩm cao cấp, nó sẽ kiếm được lợi nhuận.

12

Mô hình phân tích chuỗi giá trị của Porter

Mặc dù, các hoạt động chính làm tăng giá trị trực tiếp cho quá trình sản xuất, nhưng chúng không nhất thiết quan trọng hơn các hoạt động hỗ trợ. Ngày nay, lợi thế cạnh tranh chủ yếu xuất phát từ những cải tiến hoặc đổi mới công nghệ trong các mô hình hoặc quy trình kinh doanh. Do đó, các hoạt động hỗ trợ như hệ thống thông tin, R&D, hay quản lý chung, thường là nguồn lợi thế khác biệt quan trọng nhất. Mặt khác, các hoạt động chính thường là nguồn lợi thế chi phí, trong đó chi phí có thể dễ dàng xác định cho từng hoạt động và được quản lý đúng cách.

Chuỗi giá trị của công ty là một phần trong chuỗi giá trị (VC) toàn ngành. Công ty càng thực hiện nhiều hoạt động so với VC của ngành, công ty càng được tích hợp theo chiều dọc. Dưới đây bạn có thể tìm thấy chuỗi giá trị của ngành và mối quan hệ của nó với VC cấp công ty.

13

3. Cách sử dụng công cụ

Có hai cách tiếp cận khác nhau về cách thực hiện phân tích, tùy thuộc vào loại lợi thế cạnh tranh mà công ty muốn tạo ra (lợi thế chi phí hoặc sự khác biệt). Bảng dưới đây liệt kê tất cả các bước cần thiết để đạt được lợi thế về chi phí hoặc sự khác biệt bằng cách sử dụng công cụ phân tích chuỗi giá trị (VCA).

Lợi thế chi phíLợi thế khác biệt
Cách tiếp cận này được sử dụng khi các tổ chức cố gắng cạnh tranh về chi phí và muốn tìm hiểu nguồn gốc của lợi thế hoặc bất lợi về chi phí của họ và yếu tố nào thúc đẩy các chi phí đó (ví dụ điển hình như Amazon.com, Wal-Mart, McDonald’s, Ford, Toyota)Các công ty phấn đấu để tạo ra các sản phẩm hoặc dịch vụ cao cấp sử dụng phương pháp lợi thế khác biệt. (ví dụ điển hình: Apple, Google, Samsung Electronics, Starbucks)
  • Bước 1. Xác định các hoạt động chính và hoạt động hỗ trợ của hãng.
  • Bước 2. Thiết lập tầm quan trọng tương đối của từng hoạt động trong tổng chi phí của sản phẩm.
  • Bước 3. Xác định trình điều khiển chi phí cho từng hoạt động.
  • Bước 4. Xác định các liên kết giữa các hoạt động.
  • Bước 5. Xác định các cơ hội để giảm chi phí.
  • Bước 1. Xác định các hoạt động tạo giá trị cho khách hàng.
  • Bước 2. Đánh giá các chiến lược khác biệt để cải thiện giá trị của khách hàng.
  • Bước 3. Xác định sự khác biệt bền vững tốt nhất.

Đối với Lợi thế chi phí:

Để đạt được lợi thế chi phí, một công ty phải trải qua 5 bước phân tích:

Bước 1. Xác định các hoạt động chính và hoạt động hỗ trợ của hãng. Tất cả các hoạt động (từ nhận và lưu trữ nguyên liệu đến tiếp thị, bán và hỗ trợ sau bán hàng) được thực hiện để sản xuất hàng hóa hoặc dịch vụ phải được xác định rõ ràng và tách biệt với nhau. Điều này đòi hỏi kiến ​​thức đầy đủ về hoạt động của công ty vì các hoạt động chuỗi giá trị không được tổ chức theo cách tương tự như chính công ty. Các nhà quản lý xác định các hoạt động chuỗi giá trị phải xem xét cách thức thực hiện công việc để cung cấp giá trị khách hàng.

Bước 2. Thiết lập tầm quan trọng tương đối của từng hoạt động trong tổng chi phí của sản phẩm. Tổng chi phí sản xuất một sản phẩm hoặc dịch vụ phải được chia nhỏ và chỉ định cho từng hoạt động. Chi phí dựa trên hoạt động được sử dụng để tính toán chi phí cho từng quy trình. Các hoạt động là nguồn chi phí chính hoặc được thực hiện không hiệu quả (khi được so sánh với đối thủ cạnh tranh) phải được giải quyết trước tiên.

Bước 3. Xác định trình điều khiển chi phí cho từng hoạt động. Chỉ bằng cách hiểu những yếu tố nào thúc đẩy chi phí, các nhà quản lý có thể tập trung vào việc cải thiện chúng. Chi phí cho các hoạt động thâm dụng lao động sẽ được điều khiển bởi giờ làm việc, tốc độ làm việc, mức lương,… Các hoạt động khác nhau sẽ có các trình điều khiển chi phí khác nhau.

Bước 4. Xác định các liên kết giữa các hoạt động. Giảm chi phí trong một hoạt động có thể dẫn đến giảm thêm chi phí trong các hoạt động tiếp theo. Ví dụ, ít thành phần hơn trong thiết kế sản phẩm có thể dẫn đến các bộ phận ít bị lỗi hơn và chi phí dịch vụ thấp hơn. Do đó, việc xác định các liên kết giữa các hoạt động sẽ dẫn đến hiểu rõ hơn về việc cải thiện chi phí sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi giá trị như thế nào. Tuy nhiên đôi khi, giảm chi phí trong một hoạt động dẫn đến chi phí cao hơn cho các hoạt động khác.

Bước 5. Xác định các cơ hội để giảm chi phí. Khi công ty biết các hoạt động không hiệu quả và trình điều khiển chi phí, họ có thể lên kế hoạch về cách cải thiện chúng. Mức lương quá cao có thể được xử lý bằng cách tăng tốc độ sản xuất, gia công việc làm cho các quốc gia có mức lương thấp hoặc cài đặt các quy trình tự động hơn.

Đối với Lợi thế khác biệt:

VCA được thực hiện khác nhau khi một công ty cạnh tranh về sự khác biệt hơn là chi phí. Điều này là do nguồn lợi thế khác biệt đến từ việc tạo ra các sản phẩm ưu việt, bổ sung thêm nhiều tính năng và đáp ứng các nhu cầu khác nhau của khách hàng, dẫn đến cấu trúc chi phí cao hơn.

Bước 1. Xác định các hoạt động tạo giá trị cho khách hàng. Sau khi xác định tất cả các hoạt động chuỗi giá trị, các nhà quản lý phải tập trung vào những hoạt động đóng góp nhiều nhất để tạo ra giá trị khách hàng. Ví dụ, các sản phẩm của Apple thành công chủ yếu không đến từ các tính năng sản phẩm tuyệt vời (các công ty khác cũng có các dịch vụ chất lượng cao) mà từ các hoạt động tiếp thị thành công.

Bước 2. Đánh giá các chiến lược khác biệt để cải thiện giá trị của khách hàng. Người quản lý có thể sử dụng các chiến lược sau để tăng sự khác biệt của sản phẩm và giá trị khách hàng:

  • Thêm nhiều tính năng sản phẩm;
  • Tập trung vào dịch vụ khách hàng và đáp ứng;
  • Tăng khả năng tùy biến;
  • Cung cấp các sản phẩm bổ sung.

Bước 3. Xác định sự khác biệt bền vững tốt nhất. Thông thường, sự khác biệt vượt trội và giá trị khách hàng sẽ là kết quả của nhiều hoạt động và chiến lược liên quan đến nhau được sử dụng. Sự kết hợp tốt nhất của chúng nên được sử dụng để theo đuổi lợi thế khác biệt bền vững.

Nguồn tham khảo:

Một số khóa học tham khảo:

viVI